1

Osmanlının son zamanlarında artan milliyetçilik akımı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da kendini göstermiştir. Yeni kurulmuş Türkiye Cumhuriyeti’nin toplum hayatından sanat anlayışına kadar her alanında bu kimlik arayışlarının etkisi olmuştur. Tüm bu etkiler sonucu Birinci Ulusal Mimarlık Akımı ortaya çıkmıştır.

Birinci Ulusal Mimarlık Akımı Nedir?

Ziya Gökalp’in geliştirdiği Türkçülük fikirlerinin Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi’nde benimsenmesi sonucu burada yetişen mimarlar Osmanlı kimliğini ortaya koyan eserler vermeyi amaçlamıştır. Milli kimlik ortaya konurken Avrupa mimarisinin teknolojik özelliklerinden faydalanılmıştır. Cephe tasarımları Osmanlı özelliklerinde, plan ve tasarım ise batılı niteliktedir. Bu akıma Birinci Ulusal Mimarlık Akımı denir. Aynı zamanda Osmanlı canlandırmacılığı, yeni Osmanlıcılık, neoklasik Türk üslubu, milli mimari rönesansı isimleriyle de anılır. 1908 – 1930 yılları arasında yaygın olmuştur.

Birinci Ulusal Mimarlık Akımı Temsilcileri Kimlerdir?

Osmanlı döneminde başlasa da asıl etkisini cumhuriyetin ilk yıllarda gösteren Birinci Ulusal Mimarlık Akımı, Mimar Kemaleddin ve Vedat Tek öncülüğünde başlamıştır. Ayrıca bu akımın diğer temsilcileri Arif Hikmet Koyunoğlu, Muzaffer Bey ve Giulio Mongeri’dir.

Mimar Kemaleddin

1870 – 1927 yıllarında arasında yaşamıştır. Girdiği Hendese-i Mülkiye Mektebi’ni birincilikle tamamlamıştır. 1895’te sanatını geliştirmek için devlet bursuyla Berlin Teknik Üniversitesi’ne gönderilmiştir. Osmanlı Mimar ve Mühendis Cemiyeti adıyla mimarlığın ülkemizde ilk meslek odasını kurmuştur.

Vedat Tek

1873 yılında doğmuş, 1942 yılında vefat etmiştir. Mekteb-i Sultanî’de orta öğrenimini tamamladıktan sonra Fransa’ya gitmiştir. Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu’nda ünlü mimar Moyaux’un öğrencisi olmuştur. Ülkemize dönerek serbest mimarlık çalışmalarını sürdürmüş, Sanayi-i Nefise Mektebi’nde mimarlık tarihi dersleri vermiştir.

Arif Hikmet Koyunoğlu

1888 yılında doğmuş olan Arif Hikmet Koyunoğlu 1982 yılında hayatını kaybetmiştir. Sanayi-i Nefise Mektebi’nde eğitim görmüştür. Mimarlığının yanında fotoğraf sanatçılığı da yapmıştır.

Mimar Muzaffer Bey

1881 – 1921 yılları arasında yaşamıştır. Hendese-i Mülkiye Mektebi’nde eğitim görmüştür. Vedat Tek’in bürosunda çalışmıştır.

Giulio Mongeri

Levanten kökenli olan Giulio Mongeri 1873 – 1953 yılları arasında yaşamıştır. Milano’da mimarlık eğitimi görmüştür. 1897’de Türkiye’ye dönmüş belge niteliğinde fotoğraflar çekmiştir. İstanbul Sanayi-i Nefise Mektebi’nde görev almıştır.

Birinci Ulusal Mimarlık Akımı Eserleri Nelerdir?

Mimar Kemaleddin’in İstanbul’da inşa ettiği Kemer Hatun Camisi, Laleli’deki Tayyare Apartmanları ve Ankara’da TCDD Genel Müdürlük binası ve Vakıf Apartmanı bu akımın önemli örnekleri arasındadır. Sirkeci’de bulunan Büyük Postane ve Haydarpaşa Vapur İskelesi Vedat Tek’in önemli eserlerindendir. Arif Hikmet Koyunoğlu’nun Ankara’daki Devlet Resim ve Heykel Müzesi ile Etnografya Müzesi, Mimar Muzaffer Bey’in Hürriyet Abidesi ve Ziraat Abidesi, Giulio Mongeri’nin Ulus’taki Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü Binası, Osmanlı Bankası ve Türkiye İş Bankası yine bu akımın önemli tasarımlarıdır.


ARKADAŞLARIN DA GÖRSÜN...

1
hayriye